NEO INKA – ΣΕ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΕΙ, ΔΥΝΑΜΩΣΕ ΤΟ!!!

ΓΙΝΕ Ο ΕΠΟΜΕΝΟΣ ΚΡΙΚΟΣ ΣΤΟ ΔΙΚΤΥΟ.

Το καταναλωτικό κίνημα. Ένα ζητούμενο προς προσδιορισμό.

1. Με ένα τεράστιας αξίας κείμενό του ο Ν.Μ., έθεσε και προσδιόρισε την λειτουργική πολιτική αξία του καταναλωτικού κινήματος. Εκείνο που βαθιά εντυπώθηκε στην σκέψη μου από την ανάλυση του Ν. Μ. είναι η θέση του ότι τα κέρδη των αγώνων του εργατικού κινήματος ματαιώνονται και καθίστανται άνευ ουσίας όταν κατά την κατανάλωση αγαθών δεν υπάρχει ένα αντίστοιχο κίνημα που να γίνεται φραγμός στην κερδοσκοπία, καθώς αυτή έρχεται να εκμηδενίσει τα όποια μισθολογικά κέρδη των εργαζομένων. Είναι εξαιρετικά εύκολο να εννοήσουμε τα ανωτέρω, εάν σκεφτούμε την μείωση των αποδοχών των εργαζομένων ως προς την αγοραστική τους αξία, παίρνει δηλ. αύξηση 50 Ευρώ μηνιαίως ο εργαζόμενος αλλά αυτή «αναλώνεται» όχι σε κάποιες νέες δυνατότητες, αλλά στην αύξηση των τιμών των προϊόντων και των υπηρεσιών.

2. Το ζήτημα έχει μεγάλη και ουσιαστική κοινωνική και πολιτική αξία, καθώς, το μεν εργατικό κίνημα έχει τις δομές και αρχές του και προσπαθεί να λειτουργήσει στο πλαίσιο της σχέση εργασίας και των αποτελεσμάτων της, το δε καταναλωτικό κίνημα στερείται ακόμα και εννοιολογικού ορισμού, με αποτέλεσμα «καταναλωτικό κίνημα» να θεωρούνται κάθε είδους ανάξια λόγου μορφώματα και πρόσωπα με αντίστοιχες πρακτικές και θέσεις.

3. Ξεκινώντας από το γεγονός ότι ορισμός της έννοιας του «καταναλωτικού κινήματος» και συνακόλουθα και των ενώσεων καταναλωτών δεν υφίσταται, αλλά ο καθένας το εννοεί όπως ο ίδιος θέλει, θαρρώ ότι θα ήταν αναγκαίο να εισέλθουμε στην προσπάθεια ψηλάφησης, κατανόησης και καθορισμού κάποιων βασικών εννοιών και αρχών.
Τι θα μπορούσαμε να ορίζουμε σήμερα ως ένωση καταναλωτών ;
Υπάρχει ο κλασσικός νομικός ορισμός που εκφράζει και την θέση του κράτους – κυβέρνησης, ότι ενώσεις καταναλωτών είναι ενώσεις προσώπων που έχουν νομική προσωπικότητα και σκοπό (μοναδικό κατά την απαράδεκτη επιταγή του νόμου) την προστασία των καταναλωτών, λειτουργούν δε σύμφωνα με τα δεσμευτικώς οριζόμενα στο νόμο.
Είναι αυτό αρκετό όμως για να αντιληφθούμε και να δημιουργήσουμε καταναλωτικό κίνημα ; Σίγουρα όχι και ποιος τελικά βούλεται και επιδιώκει την μη ύπαρξη πραγματικού ουσιαστικού καταναλωτικού κινήματος;

4. Το κίνημα πρέπει να έχει αρχές, θέσεις και επιδιώξεις, συγκεκριμένες πρακτικές, αλλά και θεωρητικό υπόβαθρο και τελικό σκοπό. Εάν δεν έχει προδιαγεγραμμένο σκοπό, δεν αποτελεί κίνημα, αλλά λιμνάζοντα ύδατα απλής διαχείρισης μιας πραγματικότητας που άλλοι δημιουργούν.

5. Που τοποθετείται κοινωνικά και πολιτικά το καταναλωτικό κίνημα;
Για το καταναλωτικό κίνημα θα πρέπει κατ΄ αρχήν να δεχθούμε ότι αποτελεί κίνημα ευρύτατα και συνολικά κοινωνικό, δεν αναφέρεται δηλαδή σε ορισμένα πρόσωπα, ομάδες ή ιδιότητες (επαγγελματικές, σωματικές κλπ.), αλλά αφορά το κοινωνικό σύνολο, σε όλη την ευρύτητά του.
Τούτο είναι αυτονόητο, εάν αναλογιστούμε την λειτουργία της κοινωνίας – κράτους ως οικονομίας παραγωγής και κατανάλωσης σε κάθε επίπεδο.

6. Ως «φαινόμενο» και μόρφωμα κοινωνικό το καταναλωτικό κίνημα, εφόσον υφίσταται, έχει ταυτόχρονα και αξία – θέση πολιτική.
Για να έχει όμως αληθή και όχι κατ’ επίφαση κινηματικό χαρακτήρα, για να αποκτήσει σάρκα και οστά, πρέπει να προσδιοριστούν με σαφήνεια οι επιδιώξεις του, οι αρχές και οι αξίες του, ακόμα και οι επιλογές του.

7. Αναφέρθηκα στον συνολικά κοινωνικό χαρακτήρα του καταναλωτικού κινήματος. Αυτό δεν σημαίνει ότι το καταναλωτικό κίνημα πρέπει να είναι «αταξικό», ότι δεν πρέπει να κάνει τις προτιμήσεις του και να θέτει τις προτεραιότητές του ως προς «αγαθό» που έρχεται να προστατεύσει.
Ως κριτήρια των επιλογών – προτεραιοτήτων του καταναλωτικού κινήματος θα πρέπει να θέσω:
– την μαζικότητα των φαινομένων, δηλ. πόσους περισσότερους αφορά μία πρακτική στον τομέα της κατανάλωσης
– την επιλογή των στόχων με βάση την χρεία κοινωνικής προστασίας των οικονομικά αδυνάτων προσώπων και κοινωνικών τάξεων.
Φέρνω ένα παράδειγμα που αφορά αμφότερα τα κριτήρια: υφίσταται π.χ. μία υπέρογκη αύξηση των τιμών στο παιδικό γάλα και μία κυρία που διαμαρτύρεται για την ποιότητα της πανάκριβης γούνας που αγόρασε απαιτώντας άμεση συνδρομή. Η επιλογή του καταναλωτικού κινήματος για άμεση δράση είναι σαφώς αυτή του γάλακτος, καθώς αφορά περισσότερους και δημιουργεί βιοτικά προβλήματα στους οικονομικά αδύναμους και τα παιδιά τους.
8. Το καταναλωτικό κίνημα έχει επίσης άξονες κύριας δράσης που αποτελούν και τους στόχους του:
– Κερδοσκοπία – αισχροκέρδεια.
– Ποιότητα (ζωής, προϊόντων, υπηρεσιών).
– Εξασφάλιση σε όλους της δυνατότητας κάλυψης των βιοτικών – υλικών και ψυχολογικών αναγκών.

9. Είναι σαφές ότι το καταναλωτικό κίνημα παρά την ευρύτητα των προσώπων στα οποία απευθύνεται και τα οποία αφορά, οφείλει να έχει τις επιλογές του, επιλογές βαθειά πολιτικές με την ιδιαίτερη κοινωνική τους αξία και σημασία.
Το καταναλωτικό κίνημα οφείλει να μετέχει των πολιτικοκοινωνικών φαινομένων υπέρ των ανθρώπων που είναι αποκλεισμένοι από τα αγαθά, υπέρ των ανθρώπων που βιώνουν την ανεπάρκεια, υπέρ των ανθρώπων που καταπιέζονται ψυχολογικά με χίλιους δυο τρόπους και μεθόδους.

Το καταναλωτικό κίνημα έχει ως στόχο την κατάργηση των ανισοτήτων και των μηχανισμών που δημιουργούν τα ανωτέρω φαινόμενα : της κερδοσκοπίας, της έλλειψης ποιότητας, της ανεπάρκειας κάλυψης των ανωτέρω αναγκών.

Το καταναλωτικό κίνημα δεν μπορεί να αρκείται σε ρόλο παρατηρητή των τεκταινομένων, των πρακτικών της αγοράς, των θεσμών και όρων που δημιουργεί, δεν μπορεί επίσης να παίζει ρόλο απλώς συμπληρωματικό των κρατικών αδυναμιών.
Το καταναλωτικό κίνημα οφείλει να έχει θέση για τους μηχανισμούς ανισοτήτων και ανεπαρκειών από την γενεσιουργό τους αιτία μέχρι την κατάλυσή τους, που αποτελεί και τον τελικό στόχο τους.
Στο σημερινό γίγνεσθαι τα κοινωνικά κινήματα έχουν ως στόχο την αυτοκατάργηση τους, την παύση της αξίας και χρησιμότητάς τους, αφού τούτο θα σήμαινε την επίτευξη των σκοπών τους (π.χ. οικολογικό κίνημα, αντιπολεμικό κίνημα). Ετσι μόνο μπορεί να αποτελέσει κοινωνικό κίνημα το καταναλωτικό, με την σαφή παρέμβαση στους μηχανισμούς και την δημιουργία τους, αλλιώς θα συνεχίσει να λειτουργεί ως θεραπαινίδα, ως εθελόντρια του ερυθρού σταυρού , λειτουργώντας μόνο παραπληρωματικά στις ανάγκες ενός κοινωνικοοικονομικού συστήματος που διαρκώς παράγει προβλήματα και προβληματικές συνθήκες.

10. Είναι σαφές λοιπόν ότι το καταναλωτικό κίνημα χρειάζεται λόγο και σκοπό ουσιαστικά πολιτικοκοινωνικό, ώστε να αποκτήσει σάρκα και οστά και να λειτουργήσει ως κοινωνικό κίνημα αρχών με συγκεκριμένες επιδιώξεις, σκοπούς και πολιτικές.
Θέτω παρακάτω την άποψή μου για τους στόχους του κινήματος ως προς τα ανωτέρω βασικά ζητήματα της πολιτικής του:

Α. Αισχροκέρδεια – Κερδοσκοπία
Μία πρόταση νόμου, με ένα μόνο άρθρο που θα ορίζει την έννοια της αισχροκέρδειας ανά κλάδο δικαιοπραξίας. Το ποσοστό επιτρεπτού κέρδους θα πρέπει να ορίζεται επί του καθαρού κέρδους και να επιτρέπει σε όλους την πρόσβαση στο προσφερόμενο αγαθό – υπηρεσία.

Β. Ποιότητα (ζωής, προϊόντων, υπηρεσιών).
Πολυσύνθετος στόχος που πρέπει να λαμβάνει υπόψη του και να καλύπτει σειρά κριτηρίων – παραμέτρων όπως τις βιοτικές – ψυχολογικές ανάγκες, την υγεία, την ασφάλεια κλπ. . Αναγκαία για την επίτευξη του στόχου αυτού είναι η άμεση σύνδεση με τα λοιπά κινήματα και η επιστημονική γνώση.

Γ. Εξασφάλιση σε όλους της δυνατότητας κάλυψης των βιοτικών – υλικών και ψυχολογικών αναγκών.
Είναι το ουσιαστικό κοινωνικοπολιτικό στοιχείο, καθώς και το αναγκαίο για την ουσιαστική απελευθέρωση του ανθρώπου, από κάθε είδους εξαρτήσεις. Το καταναλωτικό κίνημα μπορεί να συμβάλλει σε αυτό με σειρά δράσεων όπως λαμβάνοντας θέση επί των δομών των ανισοτήτων και ανεπαρκειών, προτείνοντας δράσεις, διαχέοντας γνώση και παιδεία στην κοινωνία, με κοινές δράσεις με άλλα κινήματα που δρουν στην κοινωνία και έχουν τους αυτούς σκοπούς.

Νομίζω ότι για τα θέματα αυτά πρέπει να αρχίσει ένας διάλογος, ουσιαστικός και αδέσμευτος ώστε να συμπληρωθούν ή ακόμα και να τροποποιηθούν οι ανωτέρω θέσεις.

Θαρρώ πως η διατύπωση αρχών και θέσεων είναι αναγκαία για την πραγματικού κινήματος που θα εκφράζει και θα εξυπηρετεί τις κοινωνικές και ανθρώπινες ανάγκες.

«Δημήτρης Καραμήτσας»

Advertisements

Νοέμβριος 17, 2007 - Posted by | Blog

Δεν υπάρχουν σχόλια.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: